pas koji spava

Opasnost iz vazduha: Srčani crv, kardiopulmonalna dirofilarioza

piše DVM Nenad Milojković
Web; VA Vet Centar
FB: Vet Centar

Tokom proteklih par decenija srčani crv je, od pretnje po zdravlje pasa u Srbiji, postala realna opasnost od koje oboljeva veliki broj pasa. U severnoj Srbiji, maltene svaki pas koji provede jedno leto u dvorištu ili na ulici, bude inficiran srčanim crvom.

Poznavanje osnovnih činjenica o bolesti srčanog crva osnovni je preduslov za pravilnu zaštitu zdravih pasa, ali i dobru medicinsku negu već inficiranih ljubimaca.

Ovu bolest prenose komarci tokom proleća, leta i rane jeseni

životni ciklus srčanog crva – Dirofilarie immitis (preuzeto sa sajta AHS)

Valjkasti crv, izazivač bolesti srčani crv, naziva se, na latinskom, Dirofilaria immitis. Odrasli parazit dugačak je oko 10-30 cm. Premda naziv bolesti “bolest srčanog crva” implicira da je lokacija parazita koji je izaziva u srcu, moramo jasno naglasiti da primarno mesto koje ovaj parazit nastanjuje jesu krvni sudovi, odnosno arterije pluća.

U situaciji kada je prisutan jako veliki broj parazita srčanog crva (preko 25 kod pasa srednje veličine, a preko 50 kod velikih pasa), i u poodmaklom stadijumu bolesti,  crvi će se naći i u desnoj komori srca. Ženke ovog parazita u krv domaćina oslobađaju svoje “mladunce”, koji se zovi mikrofilarije (mikroskopske larvice). Komarac, kada sisa krv, unese u svoje telo ove larvice i nakon prosečno 14 dana u komarcu sazrevaju infektivne larvice kojima komarac pri novom hranjenju inficira srčanim crvom drugog psa.

U novom domaćinu, ove larvice sazrevaju,  rastu, kreću se prema plućima, i nakon 6-7 meseci postaju odrasli, polno zreli paraziti. Tako se krug zatvara. Dakle, ova bolest ne može da se prenese nikako drugačije nego ubodom komarca (ne može hranom, vodom, ujedom, transfuzijom itd.) i protekne dugo vremena nakon infekcije dok se paraziti nastane u arterije pluća i odrastu. U područjima gde ima puno komaraca  i pasa koji stalno borave napolju postoje idealni uslovi za prenošenje srčanog crva.

Infekcija je jako dugo vremena neprimetna

Infekcija je mesecima, pa i godinama neprimetna, protiče bez ikakvih simptoma. Kako već naglasismo, ovo je pre svega bolest plućnih krvnih sudova i tkiva oko arterija u plućima. Tako, prvi simptomi koji se javljaju jesu simptomi disajnih oragana – kašalj, zamor (čak i nesvestice), gubitak kondicije. I pored toga što u prvo vreme nema izrazitih simptoma,  srčani crv ne miruje.

Razvijaju se hronične promene na plućima koje dovode do tzv. plućne hipertenzije  koja tokom vremena  oslabi srce, a ako ima puno crva u plućnim arterijama, oni mogu “krenuti” prema desnoj komori i tako dovesti do naglog zastoja funkcije srca, što se stručno naziv „sindrom vene kave“.

Dijagnoza se postavlja laboratorijski, a procena ozbiljnosti slučaja ultrazvukom srca i rendgenom pluća

Rendgen grudnog koša: ozbiljno oboljenje pluća i krvnih sudova pluća prouzrokovano srčanim crvom

Dijagnoza srčani crv postavlja se laboratorijski, analizom krvi. Postoje i testovi koji su dostupni svim veterinarima, pomoću kojih se sa pouzdanosti od čak 99% može utvrditi postojanje ovog parazita u organizmu psa. 

Jako proširena pulmonalna arterija sa vidljivim srčanim crvima – znak prisustva velikih broja crva

Nakon ovako utvrđene dijagnoze, neophodno je sprovesti dodatna ispitivanja tako što se načini rendgenski snimak pluća i  ultrazvučni pregled srca i glavnih plućnih arterija. Ovi rezultati omogućavaju tačnu procenu ozbiljnosti infekcije i pravilan izbor daljeg načina nege i lečenja.

Kada su kod pacijenta prisutni izraziti simptomi koji su posledica masovnih promena na plućima i/ili srcu, terapija je veoma zahtevna, a prognoza nepovoljna.

Bolje sprečiti nego lečiti – ovaj moto teško se drugde u veterinarskoj medicini može bolje primeniti nego u slučaju bolesti srčanog crva.

Naglasili smo da ovu bolest prenose komarci. U praksi, nemoguće je sprečiti izloženost našeg ljubimca komarcima. Zbog toga, suština zaštite od srčanog crva jeste primena preparata koji će, u slučaju da psa ujede inficirani komarac, sprečiti razvoj odraslog oblika srčanog crva iz larvice koju u organizam psa ubrizga komarac.

Ovaj način zaštite od infektivnih bolesti naziva se hemoprofilaksa. U našem klimatskom području uslovi za prenošenje bolesti stiču se tokom aprila meseca. To znači da u tom dobu ima puno komaraca u kojima su sazrele infektivne larvice. Tada započinjemo sa primenom preventivnih preparata i koristimo ih sve do novembra meseca. Tokom zime još uvek nema potrebe za zaštitom, jer nema ni komaraca.

 U aprilu se vrši testiranje psa na prisustvo parazita i započinje sa prevencijom

U Srbiji je važno odabrati način zaštite koji obuhvata sve spoljne parazite (buve, krpelji), imaju odbijajući efekat na komarce, ali i da deluje na infektivne larice koje kojima komarci inficiraju larve. Ne postoji univerzalno idealan preparat – vaš veterinar će Vam reporučiti najbolju opciju koja odgovara načinu života vašeg ljubimca. Često je potrebno koristiti kombinaciju dva sredstva.

Srbija se nalazi u klimatskom području koje omogućava prenošenje bolesti srčanog crva više od 100 dana godišnje i jeste endemska zemlja za ovu bolest. 

Samo razvijena svest o tome da naši psi realno jesu ugroženi pomoći će nam da ih valjano zaštitimo i smanjimo rizik od oboljevanja. 

 

piše DVM Nenad Milojković
Web; VA Vet Centar
FB: Vet Centar

Srčani crv profil

U VetLabu možete proveriti da li je vaš par ugrožen. Ova analiza otkriva prisustvo odraslih oblika, ali i larvi srčanog crva. Pozovite nas za besplatne konsultacije 011/3808-905